contact | login

Waterpolo Geschiedenis : Waterpolo op de Olympische Spelen

OlympischLogo1976 – Montreal

De 12 deelnemende landen werden in 3 groepen verdeeld:

  • Groep A: Cuba, Iran, Italië en Joegoslavië

  • Groep B: Mexico, Nederland, Roemenië en USSR

  • Groep C: Australië, Canada, Hongarije en West-Duitsland

De beste 2 landen van iedere poule gingen naar groep D en speelden om de medailles, de overige landen speelden in groep E om de 7de plaats. Onderlinge resultaten uit de voorronde werden niet meegenomen naar de finaleronde.

hongarije
de Hongaarse winnaars

De Hongaren namen revanche voor het nipte verlies van het goud vier jaar voordien. Wel hadden ze dit keer niet zoveel overschot, de resultaten zijn er om het te bewijzen. In de voorronde werd het nog een drie op drie, maar in de finale was het steeds nipt: 5-6 tegen Italië, 5-3 tegen Duitsland, 3-5 tegen Nederland, 8-9 tegen Roemenië en 5-5 tegen Joegoslavië. Van de 30 Hongaarse doelpunten nam Tamas Farago er liefst 22 voor zijn rekening. Rusland, winnaar van de vorige editie werd er in de kwalificatie uitgebonjourd.

Grootste verrassing kwam wel vanuit Nederlandse zijde. Klaargestoomd door Trumbic plaatsten onze noorderburen zich met glans voor de eindstrijd, een hard bevochten drie op drie met 5-3 tegen Mexico, 3-2 tegen de Russen en 6-5 tegen Roemenië. De laatste wedstrijd van de eindronde ging om het zilver, de Nederlanders speelden 3-3 gelijk tegen Italië, nadat ze in het laatste kwartje de 1-2 achterstand ophaalden. Beide ploegen eindigden met gelijke punten en zelfs met hetzelfde doelsaldo. De Italianen konden echter 21-20 voorleggen, de Hollanders 18-17. Al bij al een prachtige prestatie. Voor Evert Kroon, bestempeld als beste Nederlandse goallie ever, waren het de derde Spelen, na twee keer plaats zeven eindelijk een medaille. Hans van Zeeland van zijn kant nam voor het eerst deel, finishte met het team vier jaar later op de zesde plaats en coachte de Nederlanders zestien jaar later tijdens de Spelen van Atlanta.

Bij de Hongaren Endre Molnár in het water, geboren in Roemenië. Hij speelde voor Spartacus Boedapest en won vier Olympische medailles: goud in Montreal, zilver vier jaar voordien in Munchen en tweemaal brons in Mexico en Moskou.

szivosIstván Szívós Jr. van zijn kant speelde zo maar eventjes 308 wedstrijden voor de nationale ploeg. Ook hij kan dezelfde medailles voorleggen als Molnar. Met OSC Boedapest werd hij negen keer Hongaars kampioen en tweemaal Europees bekerwinnaar. Dat de appel niet ver van de boom valt is hier zeker waar: zijn vader, ook István genoemd, veroverde het Olympisch waterpologoud in 1952 en 1956. Zoonlief Marton is momenteel één van de betere Hongaarse spelers, die o.a. voor het Italiaanse Pro Recco speelde. Istvan Szivos jr. werkt momenteel als tandarts in Boedapest, waar hij ook aan de Universiteit verbonden is.

martonszivos
Marton Szivos

Zwemmen

Complete Oostduitse heerschappij bij de dames: winst in 11 van de 13 nummers. Bij de mannen waren de Amerikanen met 12 op 13 gouden medailles de absolute top. In totaal sneuvelden 21 wereldrecords.

De enige die de USA hegemonie kon doorbreken was de Brit David Wilkie, die in de nieuwe wereldrecordtijd van 2.15.11 de 200m schoolslag won. Meteen het eerste Britse goud sinds 1908. Wilkie, een Schot maar geboren in Sri Lanka, had de zwemwereld vier jaar eerder al verbaasd, toen hij met zilver ging lopen in diezelfde 200m schoolslag. Die verbazing was er omdat Wilkie niet meteen als een harde werker bekend stond, een bewijs te meer van zijn uitzonderlijk talent. Toen hij na Munchen aan de Universiteit van Miami ging studeren volgden enkele jaren van intensieve training. En die loonden. Aan de gouden medaille voegde hij ook nog eens zilver toe over 100m schoolslag. In 1977 haalde hij zijn MBA. Hij was de eerste mannelijke zwemmer die badmuts en zwembril droeg.

John Hencken won de 100m schoolslag, zijn tweede goud na de overwinning op de 200m schoolslag vier jaar eerder in Munchen. Hencken begon met zwemmen als revalidatie na een knie-operatie. In Montreal was hij lid van de winnende Amerikaanse estafetteploeg op de 4x100m wisselslag. Gedurende zijn carrière verbeterde hij in totaal elf wereldrecords

montgommery
Jim Montgomery

Jim Montgomery won het koninginnenummer en brak meteen ook het wereldrecord: met 49.99 was hij de eerste om onder de magische 50 seconden te duiken. Nadien ook nog eens goud in de 4x200m vrije slag en 4x100m wissel. In de 200m vrije slag finishte hij als derde.

John Naber eigende zich vier gouden en één zilveren medaille toe: winst op de 100 en 200m rug, 4x200m vrij en 4x100m wissel. Zilver in de 200m vrije slag. Op beide rugnummers verbeterde Naber het wereldrecord: 55.49 op de 100m, 1.59.19 op 200m. Met die laatste tijd was hij de eerste zwemmer ooit die de magische grens van twee minuten doorbrak. Zijn toptijd hield zeven jaar stand. Die winnaarsmentaliteit zat er al vroeg in, toen de 9-jarige Naber met zijn familie in Griekenland Olympia bezocht, orakelde hij dat hij ooit Olympisch kampioen zou worden.

goodell
Brian Goodell terug op de starblokken bij de Masters

Brian Goodell verbeterde tijdens de Amerikaanse trials het wereldrecord over 400m en 1500m vrije slag.Op de Spelen zelf deed hij dat nog eens over, waarbij hij vooral indruk maakte op de 1500 vrij door de laatste 100 meter af klokken in 57sec73.

ender
Kornelia Ender

Kornelia Ender was de eerste zwemster die er in slaagde om vier gouden medailles te winnen tijdens één editie van Olympische Spelen, en alle in een nieuwe wereldrecordtijd. Tussen de finales van de 100m vlinder en de 200m vrij lagen amper 25 minuten, en toch won ze beide in een nieuwe wereldtijd. In Munchen had ze als 13-jarige drie keer zilver gehaald, 2 in de estafettes en eentje in de 200m wissel, na Shane Gould. In totaal brak ze 32 wereldrecords. Om aan te tonen hoe sterk haar records wel waren: haar besttijd 200m vrije slag van Montreal zou 21 jaar later tijdens de EK in Sevilla nog goud hebben gehaald, de besttijden 100m vrij en 100m vlinder zouden goed genoeg geweest zijn voor zilver. De Canadezen gaven haar prompt de eretitel 'Grande Dame des Jeux'. Maar na de Spelen van Montreal, amper 17 jaar oud kapte ze met competitiesport. Bij haar trainer Helmut Langbein werd kanker vastgesteld, Roland Matthes nam zijn taak over. Bovendien wilde ze geneeskunde studeren en alles werd haar plots te veel. Zeker toen de Oostduitse propagandamachine haar verplichtte met Matthes te trouwen. Ze kregen samen een dochter, Franziska, maar beiden zagen in dat deze 'publiciteitsstunt' geen lang leven beschoren was. De scheiding na zes jaar huwelijk werd door de DDR media doodgezwegen, het hoederecht voor de dochter werd een pijnlijke strijd en contacten tussen de twee voormalige wereldsterren zijn er niet meer. In 1984 hertrouwde ze met Steffen Grummt, die eerst tienkamp deed, maar later overschakelde op bobslee. In plaats van kinderarts te worden, studeerde ze af als kinesiste.

Andrea Pollack haalde het in de 200m vlinder en hielp haar team aan het goud in de 4x100m. Over 100m vlinder finishte ze slechts als tweede.

Hannelore Anke won de 100m schoolslag en vierde mee met de wisselestafette.

De laatste die de estafette rond maakte was Ulrike Richter. Als 14-jarige had ze in 1973 het wereldrecord 100m rug naar zich toegehaald. Nu in Montreal won ze beide rugnummers. In 1977 stopte ze met competitiesport en later trouwde ze met de Volker Schmidt, voetballer bij Dynamo Dresden.

Bij het duiken het derde opeenvolgende goud voor Klaus Dibiasi.

Olympische Anekdotes uit 1976

Boycot van Irak, Guyana en 28 Afrikaanse landen. Reden? Het Nieuwzeelandse rugbyteam had een tournee door Zuid-Afrika gemaakt, maar werd daarvoor niet van de Spelen uitgesloten. Na één dag competitie volgden Marokko, Kameroen en Egypte het Afrikaanse voorbeeld.

De duurste Spelen ooit, het Olympisch stadion bijvoorbeeld was een ontwerp van de Franse design architect Roger Taillibert, en blijft nu als eenzaam monument achter van een enorm deficit. De Olympische Vlam werd via satelliet elektronisch van Athene naar Ottawa gezonden, om maar aan te geven dat er niet gekeken werd op een dollar meer of minder. Vanuit Ottawa werd ze lopend naar Montreal gebracht. Na een regenstorm doofde ze plots uit, één van de officiëlen ontstak ze met zijn aansteker. De organisatoren doofden haar opnieuw en via een backup van de originele vlam had men opnieuw Olympisch vuur. Een echte vaudeville.

comaneci
Nadia Comaneci

De 14-jarige Roemeense Nadia Comaneci won drie keer goud en scoorde zeven verbluffende tienen, de perfectie zeg maar. Vermits het scorebord slechts drie cijfers aankon, werd de score als 1:00 getoond. Als zesjarige werd ze ingeschreven in de turnschool van Bela Karolyi waardoor ze, omwille van de veel te grote afstand, jaren niet naar huis kon. In Montreal gebeurde er tijdens de finale een ongelukje met ernstige gevolgen. Na de individuele competitie moest Comaneci het hospitaal in voor een bloedvergiftiging, het gevolg van een snijwonde aan de pols bij de ongelijke leggers. Tegen doktersbevel in verliet ze het hospitaal om mee te dingen in het ploegenklassement. Haar 9.95 leverde Roemenië het eerste ploegengoud op. En dan vliegensvlug terug naar het hospitaal, waar ze enkele dagen moest blijven, de geïnfecteerde wonde was een abces geworden en die diende chirurgisch te worden verwijderd. Vier jaar later in Moskou werd ze tweede in de all-round, na Yelena Davydova, verdedigde ze haar titel op de evenwichtsbalk en deelde ze het goud met Nellie Kim in de grondoefening.

In 1981 stopte ze met competitiesport. Datzelfde jaar, tijdens een exhibitietoernee door de Verenigde Staten, kozen haar coach Bela Karolyi en haar choreografe Geza Pozar het hazenpad en liepen over naar het Westen. Comaneci werd teruggevlogen naar Roemenië en scherp in de gaten gehouden. In november 1989 vluchtte ze, samen met andere landgenoten het land uit. Via Hongarije, Oostenrijk en Italië belandde ze in de Verenigde Staten. Hier werd ze uiteraard met open armen ontvangen. Ze werd ingehuurd om turntoestellen en aerobics te promoten, bovendien stond ze meer dan eens op de catwalk als model. In 1994 verloofde ze zich met de Amerikaanse turner Bart Conner en in april 1996 huwden ze in Boekarest, dat kon door de val van het communistische regime. Ze zet zich momenteel in voor heel wat organisaties: vice-voorzitster van Special Olympics, vice-presidente van de Muscular Dystrophy Association, stichtster van de Nadia Comaneci Children's Clinic in Boekarest. Samen met haar echtgenoot baat ze de Bart Conner Gymnastics Academy uit, de Perfect 10 Production Company en verschillende sportwinkels. Zij geven samen ook het International Gymnast magazine uit en Nadia zelf wordt door verschillende TV-stations gevraagd als commentator bij turnwedstrijden. In 2005, bij de verkiezing van de grootste atleten aller tijden eindigde als eerste vrouw op de vierde plaats, voor Pele en Mohammed Ali.

kim
Nellie Kim

De Russische turnster Nellie Kim won drie nummers, landgenoot Nikolai Andrianoc vier, plus twee zilveren en één bronzen plak. Ook Nellie Kim werd tweemaal met de monsterscore 10 bedacht. Kim werd na haar sportcarrière coach van Zuid-Korea, Italië en Wit-Rusland. Nog later fungeerde ze als jurylid, o.a. tijdens de Spelen van Barcelona. In 1996 week ze uit naar de USA.

Viktor Saneyev, nog een Rus, won voor de derde opeenvolgende keer het hinkstapspringen.

In het damesbasketbal de langste atlete ooit: de Russische Iuliana Semjenova was 2m18 lang en 127 kg zwaar.

De Engelse prinses Ann, die uitkwam in de ruitersport, moest als enige geen sexetest ondergaan. Why?

800m
Juantorena klopt Van Damme in de 800m

De dubbel voor de Cubaan Juantorena, die zowel de 400m als de 800m won. Toen hij in Montreal aankwam had hij slechts drie keer die 800 meter gelopen, het belette hem niet een nieuwe wereldtijd af te klokken. Tweede werd onze landgenoot Ivo Van Damme.

Ivo Van Damme eindigde op dezelfde plaats in de 1500m, achter de Nieuw Zeelander John Walker. Van Damme had in 1975 tot tweemaal toe het twintig jaar oude record van Roger Moens gebroken. Na de Olympische Spelen overleed hij bij een auto ongeval, op terugweg van een trainingskamp in Frankrijk. Het jaar nadien was er de eerste editie van de Memorial Van Damme, die inmiddels is uitgegroeid tot één van de jaarlijkse hoogtepunten in de atletiek.

Buiten de twee zilveren plakken van Ivo Van Damme, brons voor Kareltje Lismont in de marathon. De Limburger had nu niet meteen een 'vloeiende' loopstijl, maar zijn stoten en trekken brachten hem wel op het podium. Later, tijdens een medisch congres, vroeg men hem wanneer hij van schoeisel veranderde. "Als ik de steentjes door de zolen begon te voelen", was het lakonieke antwoord.

Zilver voor Michel Vaarten in de kilometer tijdrot, brons voor Francois Mathy in de ruitersport en hetzelfde eremetaal voor de Belgische ploeg.

Opschudding in het schermen: de Rus Boris Onischenko had een beetje aan zijn degen geprutst en kon op die manier punten scoren zonder te raken. Dat kwam uit en hij mocht ophoepelen. Zelfs de Russische delegatie kon er niet mee lachen en sommige atleten dreigden ermee hem uit het venster te kieperen als ze hem zouden tegenkomen.

Bij het boksen een fenomenale Amerikaanse ploeg; of zeggen de namen Sugar Ray Leonard, Leon en Michael Spinks, Leo Randolph en Howard Davis Jr u niets. Goed voor vijf keer goud, alleen Davis koos later niet voor een profcarrière.

Ondanks een gebroken knie deed de Japanner Shun Fujimoto zijn oefening in de ringen, die hij zelfs afsloot met een drievoudige somersault. Hij scoorde 9.7 en dat was voldoende om zijn ploeg het goud te geven. Later gaf hij toe dat hij die stunt zeker nooit zou herhalen.

moses
Edwin Moses

De Amerikaan Edwin Moses won de 400m horden met een nieuw wereldrecord. Moses zou nog massa's overwinningen behalen in dat nummer en talrijke wereldrecords. Het meest bekend werd hij echter toen hij tijdens de Spelen in Atlanta de Olympische eed mocht afleggen, en voor een miljoenenpubliek de tekst daarvan vergat. Later kwam hij ook nog eens in het nieuws wegens een bezoek aan de 'stoute' madammen.

 

<< 1972                                                                                                1980 >>