contact | login

Waterpolo Geschiedenis : Waterpolo op de Olympische Spelen

1904StLouis1904 - Saint Louis

Een merkwaardig waterpolotornooi, gespeeld met enkel drie Amerikaanse clubteams. De andere landen zegden immers af omdat er zou gespeeld worden volgens de zeer brutale Amerikaanse regels. Bovendien waren de speelomstandigheden wraakroepend: na de eerste speeldag belandden 7 van de 12 spelers van de New York Athletic Clubs met tyfus in bed, een gevolg van het zwaar besmeurde water. Toch won New York nog het goud, de Chicago Athletic Association zilver en Missouri Athletic brons.

Chicago1904
Chicago Athletic Association: winnaars van het zilver

Bij de winnaars twee beroemdheden. Eerst en vooral Joe Ruddy Sr, die met zijn zwemteam ook de 4 x 50Yards won. De volgende 50 jaar zou hij trouwens heel wat Amerikaanse waterpolospelers opleiden bij de New York Athletic Club, waaronder zijn drie zonen Ray, Don en Joe Jr. Joe Sr. won zijn eerste zwemwedstrijd op 14-jarige leeftijd, tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago. Dertien jaar later huwde hij Mary Veronica Donahue, ook al een zwemkampioene. Ruddy had zich inmiddels bekwaamd in zo maar eventjes 25 verschillende sporten en dat hebben zijn 5 kinderen, Mary, Dorothy, Joe, Ray en Donald, geweten. Hun eerste zwemles kregen ze op het ogenblik dat ze 11 maanden oud werden. 2,5 jaar oud worden betekende dat hij ze meenam naar zee en ze tegen de golven moesten opzwemmen. Drie jaar oud, maar toch al meesters in de crawl. De twee meisjes wonnen dan ook alle zwemwedstrijden waaraan ze meededen. Maar ook de jongens kregen een keiharde opvoeding: alle drie schopten ze het tot zeer goede polospelers, de oudste Ray verdiende twee selecties voor het Olympisch zwemteam en won zes keer op rij het Amerikaanse kampioenschap Lange Afstand.

chicago

Vader Ruddy kon ontzettend lang onder water blijven, zijn record lag bij 3min19 en uit statistieken blijkt dat hij liefst 150 mensenlevens redde. In 1935 kwam hij echter negatief in het nieuws in een omkoopschandaal. Sedert 1903 had hij een belangrijke post binnen het stadsbestuur van New York, waarbij hij ook een beslissende rol had in de aanwerving van personeel. Nazicht van zijn bankrekening leerde de onderzoekers dat er zo maar eventjes 104.006 USD op zijn rekening stond, die hij onmogelijk kon verdiend hebben met zijn salaris. Tussen 1931 en 1934 had hij namelijk maar 11.331 USD verdiend. De brave man liet zich dus riante steekpenningen toeschuiven en werd dan ook meteen geschorst.

Ploegmaat Louis Handley was ook zo'n monument uit de zwemwereld. Tot zijn 22ste had hij in Rome gewoond, waar zijn vader een hoge pief was bij twee pausen, Pius X en Leo XII. Het was Handley die de Amerikaanse crawl populair maakte en bovendien spande hij zich in voor de emancipatie van de vrouwelijke zwemsters. Toen hij in 1956 op 82-jarige leeftijd aan een hartaanval overleed had hij het hele zwemwereldje op zijn kop gezet.

Handley kneedde heel wat Olympische zwemkampioennes: zo begeleidde hij Gertrude Ederle, de eerste vrouw die het Engelse kanaal overstak, Charlotte Boyle, Ethelda Bleibtrey en andere Aileen Riggens. Als waterpolospeler deed hij het ook meer dan voortreffelijk, zij het vooral in de Amerikaanse versie van het spel. Samen met zijn teamgenoot Goodwin ontwikkelde hij de fameuse 'salmon leap'.

'Budd' Goodwin, een derde lid van het gouden team, won met zijn ploeggenoten ook nog eens de 4 x 50-yard vrije slag en brons in het 'afstandsduiken', nog zo'n Olympische discipline die slechts éénmaal betwist werd. Vijf zwemmers, allen Amerikanen, doken vanuit stand het water in en diegene die na 60 seconden de verste afstand had afgelegd werd winnaar. Bovendien mochten ze onder water geen enkele beweging uitvoeren.

Zwemmen

De volgende zwemdisciplines kwamen aan bod: 50 yards, 100 yards, 220 yards, 440 yards, 880 yards en 1 mijl vrije slag, 100 yards rugslag, 440 yards, schoolslag en de 4 x 50 yards aflossing. Tevens was er een wedstrijd afstandsduiken, waarbij de afstand zonder zwemmen gemeten werd na het duiken in het water.

100yards
de start van de 100 yards, met de latere winnaar von Halmay helemaal links

De Spelen van St Louis waren de enige ooit waar de zwemnummers in yards werden gezwommen.

De Duitser Walter Brack won de 110 yards rugslag, er waren geen voorronden voor dit nummer en keerpunten waren niet nodig omdat het bad 110 yards lang was. Brack werd ook nog eens tweede in de 440 yards rug.

rausch
Emil Rausch

Bracks landgenoot Emil Rausch won het langste nummer de mijl vrije slag, enkele dagen later finishte hij als derde in de 220 yards vrije slag. Hij zou ook nog goud halen op de 880 yards vrije slag en zilver met het mannenteam op de 4x250m vrij.

De derde Duitser Georg Zacharias, was de beste over 440 yards vrije slag, nadat hij eerder al als derde had aangetikt in de 110 Yards rug. Het wereldrecord 400m schoolslag eigende hij zich in 1907 toe en die besttijd hield drie jaar stand. Van 1904 tot 1910 was hij tevens wereldrecordhouder 500m schoolslag.

vonHalmay
Zoltan von Halmay

Zoltan von Halmay was de snelste in 50 en 100 yards vrije slag, de Hongaar versloeg torenhoog favoriet Charlie Daniels. Von Halmay is overigens de enige zwemmer die medailles oogstte in vijf verschillende Olympiades, in totaal vielen er 10 in zijn prijzenkorf.

daniels
Charles Daniels

Charles Daniels was met drie overwinningen de succesrijkste Amerikaanse zwemmer, buiten de titels 220 en 440 Yards vrije slag, tikte hij met zijn teammaats ook als eerste aan in de 4x50 Yards aflossing (hoe die gezwommen werden is ons een heus raadsel) en was hij ook nog eens goed voor het zilver op de 110 Yards vrij en het broonw op de 50 Yards vrij.

Vier jaar later kroonde hij zich opnieuw tot Olympisch kampioen in het koninginnenummer en waren hij en zijn teammaats derde in de 4 x 200m vrije slag.

Tussen 1904 en 1911 won Daniels zo maar eventjes 31 nationale titels en op zeker ogenblik was hij de trotse bezitter van alle wereldrecords tussen de 25 yards en de 1 mijl vrije slag. De grootste stunt lukt hij in 1905 toen hij op vier dagen tijd liefst 14 wereldrecords aan zijn palmares toevoegde.

Olympische Anekdotes uit 1904

In heel wat nummers werden de olympische spelen gecombineerd met de Amerikaanse kampioenschappen, omdat er van de andere landen toch niemand aanwezig was.

Een van de meeste merkwaardige atleten was de Amerikaanse turner George Eyser, die zes medailles won, en dat met een houten been.

hicks
de winnaar van de marathon, gedrogeerd en ondersteund

Opnieuw een schandaal in de marathon, die gelopen werd in uiterst warm weer, over stoffige wegen en tussen auto's en paarden die de weg vrijhielden voor de lopers: de Amerikaan Fred Lorz werd als een held onthaald toen hij als eerste het stadion binnenliep. Maar de brave man werd gediskwalificeerd toen bleek dat hij, na negen miles al, een lift had aanvaard van een auto en dat moment werd op foto vastgelegd door Alice Roosevelt, dochter van de toenmalige president. Hij was gewoon terug naar het stadion gegaan om zijn kleren op te pikken, maar liet zich de lofbetuigingen welgevallen. Tot men met de bewijzen op de proppen kwam. Winnaar werd zijn landgenoot Thomas Hicks, die later toegaf dat hij zich opgepept had met twee shots strychnine en verschillende glazen cognac. Dopingcontrole bestond echter nog niet. Hicks overschreed de aankomstlijn ondersteund door zijn supporters. Ze moesten hem nadien uit het stadion slepen en dank zij de hulp van meerdere artsen bracht hij het er levend vanaf.

Eerste spelen waar gouden, zilveren en bronzen medailles werden uitgereikt.

Normaal gezien hadden deze Olympische Spelen in Chicago moeten doorgaan, maar de organisatoren van de Wereldtentoonstelling in St Louis dreigden ermee eigen spelen te organiseren als de Coubertin niet op zijn beslissing terugkwam. Het IOC, onder druk van President Roosevelt zwichtte voor de dreiging en verplaatste het gebeuren naar St Louis.

Slechts de helft van het aantal atleten in Parijs kwam overwaaien naar de States, St Louis blonk bovendien uit door een ontzettend gebrekkige organisatie en zelfs de Coubertin kwam niet opdagen. Voeg daar nog aan toe dat deze Spelen over vijf maanden waren uitgesmeerd (van juli tot november) en je begrijpt meteen dat er ook niet veel toeschouwers present gaven. Amper 2000, daar waar de wereldtentoonstelling honderdduizenden naar St Louis had gelokt.

Meestal Amerikaanse atleten dus, waarvan de meeste door hun Universiteit werden ingeschreven. Het verbaasde dan ook niemand dat de Yanks met viervijfde van de medailles gingen lopen. Thuisspeler Marcus Hurly won vier wielertitels en landgenoot Anton Heida won vijf keer goud en éénmaal zilver in het turnen, waarmee hij zich tot meest succesvolle atleet van de Spelen kroonde.

De meest opmerkelijke prestatie kwam echter op naam van Ray Ewry, die zijn drie titels van 1900 opnieuw binnenreef: hoogspringen, verspringen en hinkstapspringen zonder aanloop.

hanh
Archie Hahn, helemaal links, wint hier de 200m

Maar dè ster van de Spelen was Archie Hahn: goud op de 60, de 100 en de 200m sprint.

Desmarteau
Etienne Desmarteau

De Canadezen waren verplicht zelf op te draaien voor de kosten van de reis. Politie officier Etienne Desmarteau kreeg bovendien de banbliksems van zijn oversten naar het hoofd geslingerd omdat hij zijn werk durfde verlaten, de Canadese reus werd zelfs ontslagen. Maar toen hij als winnaar uit de bus kwam in het slingeren van de 25,4 kilo bol, werd hij als een held onthaald en kreeg hij zelfs zijn job terug.

In het voetbal een ijzersterk elftal uit Ontario, De Galt Football Cluc vernederde zijn twee Amerikaanse tegenstanders met een doelsaldo van 11-0.

carvalho 
Felix Carvajal

Eén van de meeste opmerkelijke figuren was Felix Carvajal. De Cubaanse postbode ronselde in Havana geld op de kades om zijn overzet te kunnen betalen. Maar toen hij in St Louis aankwam vergokte hij zijn heel vermogen. Hij finishte als vierde in de marathon en dat nadat hij onderweg praktisch alle dames had gekust die hij tegenkwam.

osthof
Oscar Osthoff, de winnaar van het gewichtheffen

De Amerikaan Oscar Osthoff won het all-round gewichtheffen. Dit was een erg gecompliceerd en bizar nummer waar de athleten in totaal op 11 verschillende manieren moesten heffen, waaronder 9 maal met met één arm. Het was geen verrassing dat er drie Amerikanen op het podium stonden: het waren de enige deelnemers.

Tijdens deze Spelen werden ook 2 culinaire uitvindingen gedaan! De tiener Arnold Fornachou verkocht ijsroom in een expositie stand. Deze werden geserveerd op papieren borden. Hij zat in de problemen toen zijn borden op waren. In de stand naast hem was een Syriër wafels aan het verkopen. Arnie rolde deze op en vond zo het ijshoorntje uit.

Het was zo heet tijdens deze Spelen dat de Oosterse delegatie tijdens de Expo hun thee niet aan de man kreeg. Ze kregen de ingeving om de thee over ijsblokjes te gieten. De Ice-Tea werd al snel het meest populaire drankje van de Expo en de Spelen.

 

<< 1900                                                                                                1908 >>