Chronologische geschiedenis van het waterpolo

1904

Europa

België

image172png.jpg

In 1904 startte in België een heuse waterpolocompetitie. Amper drie deelnemende ploegen in dat eerste seizoen, buiten Brussels SC, schreven ook Gent Swimming en Antwerpse ZC een zevental in. De supprematie van Brussels SC was overdonderend, van 1904 tot 1912 werden liefst acht titels behaald, enkel rivaal CN Bruxelles kon in 1909 een graantje meepikken. Fernand Feyaerts (1880-1927) (foto), was van 1898 tot 1900 verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het spel, hij werd daarin bijgestaan door Alphonse Delahaye en Maurice Blitz (1891-1975), die het later tot internationale scheidsrechter schopten. In de beginjaren werden regelmatig wedstrijden tussen Belgische en Engelse teams betwist, de Engelsen traden dan op als adviseur.

Frankrijk

In Frankrijk won Libellule de Paris zijn derde opeenvolgend kampioenschap.

 image064_6.jpg

Op uitnodiging van de krant L'Auto kwam de Engelse kampioen Hyde Seal in Parijs het officieuze wereldkampioenschap betwisten. In de rivier de Marne kreeg titelverdediger Brussels SC er met 14-2 van langs. George Wilkinson (1879-1946) in het Engelse team, die als kapitein van de Engelse nationale ploeg goud veroverde op de Olympische Spelen van 1908 in Londen en die van 1912 in Stockholm. Hyde Seal kwam de jaren nadien terug naar Parijs en verlengde zijn titel in 1905 en 1906. De foto toont de wedstrijdbal met de namen van de winnaars.

Groot-Brittannië

Hyde Seal SC verdedigde met succes zijn eerste ASA Club Senior Championship van het jaar voordien.

image002_17.jpg

George Wilkinson (1879-1946), een productieve goaltjesdief met een enorme variatie aan shots, wordt algemeen erkend als de eerste grote waterpolospeler. In 1902 verhuisde hij van Manchester naar de ploeg van Hyde, waarmee hij 22 jaar lang als kapitein negen Engelse titels en drie wereldtitels veroverde. Bovendien won hij drie gouden Olympische medailles en was hij ook kapitein van het winnend team tijdens de Olympische Spelen van 1912. Tussen 1900 en 1922 verdiende hij 24 selecties voor het Engelse nationale team.

Cambridge vernederde Oxford met 6-3

image002_167.jpg

Een prachtige postkaart van een waterpolowedstrijd, getekend door de Engelse artiest George Derville Rowlandson (1861-1930) en uitgegeven door C.W.Faulkner & Co, London.

Hongarije

image007_11_png.jpg

Balatoni Úszók Egyesülete (BUE), in 1904 de eerste Hongaarse kampioen. Het kampioenschap werd gespeeld met vier ploegen, die elk een keer tegen elkaar uitkwamen. Balatoni won zijn drie wedstrijden van Postatakarékpénztár SE, Budafok-Kistétény SE en Ferencvaŕrosi TC met een doelsaldo van 17-0.

De eerste Hongaarse kampioenenploeg: Ödöm Gráfl, Károly Balatoni, Ottó Szaszovszky, Rezsa Karkas, Tibor Kéler, István Jónás en Ede Anderlik.


Interessant om weten is dat Magyar Úszó Egyesület (MUE), de eerste in 1899 opgericht Hongaarse waterpoloploeg, niet aan het kampioenschap kon deelnemen omdat haar twee zwemmers Zoltan Halmay (1881-1956) en Géza Kiss (1882-1952) uitgezonden waren naar de Olympische Spelen van dat jaar in Amerika. Beiden deden het overigens meer dan behoorlijk daar in St Louis, Halmay won zowel de 50 als de 100y vrije slag, Kiss veroverde zilver op de mijl vrije slag en brons op de 880y vrije slag.

Italië

In de Acque Albule van de wijk Tivoli in Rome werden twee exhibitiewedstrijden gespeeld tussen twee ploegen van Lazio Nuoto. De zwarte caps wonnen de eerste partij met 3-1, de witte caps de tweede met 3-2.

De witte caps: Pizzingrilli, Bastianini, Canestrelli, Carlini, De Romanis, Romeo Tofini, Balestrieri, Tito Masini, Pistfrank en Ancherani.

De zwarte caps: Triangolo, Ricci, Remo Forlivesi, Forlivesi, Mazzoni, Bergamini, Gustavo Frioni, Galvagni en Guerciolini.

Nederland

De belangstelling voor waterpolo in Nederland nam toe, daardoor kon in 1904 een kampioenschap tweede klas gestart worden. De titel in de hoogste reeks ging voor de derde opeenvolgende keer naar De Jonge Kampioenen Amsterdam.

Oostenrijk

Vijfde kroontje voor WAC Wiener Athletiksport Club in Oostenrijk.

Schotland

Wynman domineerde de Schotse bekercompetitie, in de finale moest Whitehall er met 7-2 aan geloven.

Amerika

Cuba

In 1904 werd in Cuba voor het eerst waterpolo gespeeld, in Havana was er op 3 november een ontmoeting tegen een team uit de Verenigde Staten. De volgende 'buitenlandse' wedstrijd ging door in 1933 toen YMCA kwam aanzetten. Een van de bekendste spelers was Albert Amaya Cono. Het peil ging gestaag omhoog toen twee buitenlandse coaches in 1959 het roer in handen namen: de Tsjech Bartolome Scavnisky en de Hongaar Karoly Laky (1913-2000). Op 28 januari 1964 werd een nationale Waterpolo Commissie opgericht met Amaya als de president. Twee jaar later won Cuba zijn eerste gouden medaille op de Centraal-Amerikaanse Spelen in Puerto Rico en in 1971 haalde het zevental zilver op zijn eerste Pan-Amerikaanse Spelen.

Verenigde Staten

In de Verenigde Staten startten de University of Chicago en Northwestern University een waterpoloteam nadat de bouw van hun zwembad voltooid was. 

image014_4.jpg

Het marmeren zwembad van de New York Athletic Club, dat zijn zevende Amerikaanse titel won.

image015_2.jpg

Een artikel met tekening over Louis de Breda Handley (1874-1956) uit de New York Times van 28 februari 1904. Het doel was dus de zwarte band op de muur, waartegen een speler de bal met minstens één hand moest drukken  om een geldig doelpunt te kunnen scoren.

image004_8.jpg

Deze foto uit de New York Tribune van 15 mei 1904 is nog duidelijker: het oppervlak aan de zijkant met het woordje GOAL was dus de enige plaats waar men kon scoren.

image006_5.jpg

Dat moet je de Amerikanen dan wel weer nageven, ook in het waterpolo waren ze de eersten die wetenschappelijk onderzoek deden. Deze foto uit de New York Tribune van 1904 leert ons dat de Amerikaanse arts Phillip Bouvier Hawk (1874-1966) van de University of Pennsylvania experimenten uitvoerde bij de waterpolospelers van die Universiteit, waarbij hij vond dat

"Drie minuten waterpolospel een groter aantal rode bloedlichaampjes produceert in het bloed dan eender welke andere sport..."


Louis de Breda Handley (1874-1956), die kapitein van de New York Athletic Club, schreef in 'Swimming and Watermanship'

"In dit land (Verenigde Staten) worden twee stijlen van waterpolo aangemoedigd; de Amerikaanse of intercollege speelstijl gespeeld door de teams van de Intercollegiate Swimming Association, en de internationale of voetbalvariëteit officieel aanvaard door de clubs aangesloten bij de Amateur Athletic Union. In het algemeen kan gesteld worden dat zij het verschil vertegenwoordigen dat bestaat tussen rugby en voetbal."

Verder schreef hij dat het college waterpolo als een competitieve sport beschouwde, terwijl voetbal waterpolo meer een tijdverdrijf was.

Australië

Australië

In 1904 gaf de NSW Amateur Swimming Association toelating om de NSW Amateur Water Polo Associaton (NSWAWPA) op te richten. Drummoyne Water Polo Club Inc werd datzelfde jaar gevormd en samen met Sydney, Northbridge en Bondi speelden ze de allereerste waterpolocompetitie in Australië.

Afrika

Zuid-Afrika

DWestern Province Swimming Union won de Currie Cup voor de vijfde keer op rij.